ATATÜRK SAĞLIK YÜKSEK OKULU BESLENME VE DİYETETİK BÖLÜMÜ GÜZ -BAHAR DÖNEMİ DERS PLANLARI

1.SINIF

TEMEL KİMYA

Temel Kavramlar, Semboller, Atomun yapısı, Periyodik cetvel, Gazlar, Sıvılar, Katılar: Çözeltiler.

TEMEL MATEMATİK
 

Cümle Teorisi, Fonksiyonlar, Diziler ve Limitleri, Fonksiyonlar ve limitleri, Süreklilik, Türev

BESLENME İLKELERİ VE BESİNLER

Dersin tanımı: İnsan yaşamı ve sağlığı için beslenmenin önemi, tanımı, enerji ve besin öğeleri, günlük gereksinimleri, besin kaynakları, yetersizlik durumlarını bilimsel çalışmalar doğrultusunda uygulamalı olarak vermeyi amaçlayan bir derstir.

Yeterli ve dengeli beslenme, besin öğeleri ve sağlık etkileşimi, Karbonhidratlar, Proteinler ve Yağların beslenmedeki önemi, besin kaynakları, vücutta kullanımları ve günlük gereksinimleri, Enerji, Enerji substratlarından (karbonhidrat, protein ve yağlar) enerji oluşması, yaş ve cinsiyete uygun enerji gereksinimleri, Vitaminler, Minerallerin  beslenmede önemi, sınıflandırılmaları, besin kaynakları, vücutta kullanımları, günlük gereksinimleri

BESİN HAZIRLAMA VE PİŞİRME TEKNİKLERİ

Dersin tanımı: Besin grupları ve besin öğesi içerikleri ile özelliklerini koruyarak hazırlama ve pişirme ilkelerini amaçlayan uygulamalı bir derstir.

Besin hazırlama ve pişirmede temel ilkeler: Besin hazırlama laboratuarının    tanıtılması ve ölçü alma, Besin hazırlama ve pişirme sırasında oluşan fiziksel ve kimyasal olaylar, Besinlerin duyusal değerlendirilmesi, Yumurta, Et ve türevleri, Tahıllar, Süt ve türevleri, Sebze ve meyveler, Yağ ve şekerlerin insan beslenmesinde önemi ve besin hazırlama ve pişirmede kullanımı Türk yemek kültüründeki değişimlerin beslenme ve sağlık yönünden  değerlendirilmesi ve hızlı-hazır yemek sistemine geçişin etkileri.Ülkemizin besleme alışkanlıkları kapsamında yapılan hatalı uygulamalar ve bunları önleme yolları.

SOSYOLOJİYE GİRİŞ

Dersin amacı; Sosyal bir varlık olan içinde yaşadığı toplumun, toplumsal kurum ve kategorilerin tanıtılması, ortak değerlerin oluşumu ve bireyin bu değerlerle ilişkilerinin irdelenmesi; etnosentrizm, zenosentrizm v.b. insanı yanlışlara götüren, gerçeklerle aramızda tül perde gibi giren saplantılardan, zihinsel tembelliğe sebep olan ucuz günlük alışkanlıklarımızdan arınarak, sosyolojiyi kısa geçmişi ve şimdisi ile göz önünde tutarak olabildiğince bilimsel bir sosyal yaklaşımın kazandırılması; olumsuz sosyal sapmalara düşmeyen, uyumlu, ötekini kabul eden fakat yaratıcı, üretici bir kişilik olmasına yardımcı olunmasıdır.

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ
 

Güz dönemi

Osmanlı Devleti’nin yıkılışındaki iç sebepler Osmanlı Devleti’nin yıkılışı : Dış sebepler, jeopolitik konum, şark meselesi Modernleşme- Islahatlar- III.Selim ve II.Mahmut, Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve Meşrutiyet XIX. y.y. Fikir akımları: Türkçülük, İslamcılık, Osmanlıcılık, Batıcılık Osmanlı’nın son dönemi siyasi ve askeri olaylar: İttihat Terakki ve Cemiyetler Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşları İşgaller karşısında memleketin durumu ve kongreler dönemi Misak-ı Milli, T.B.M.M.’nin açılışı, iç isyanlar Sevr Antlaşması, Doğu Cephesi ve Güney-Doğu Cephesi Batı Cephesi: İnönü, Sakarya, Başkomutanlık Savaşları Mudanya Ateşkes ve Lozan Barış Antlaşmaları

Bahar dönemi

İnkılaplar: Siyasal inkılaplar, Cumhuriyet, Saltanat ve Hilafet Dini, sosyal ve kültürel inkılaplar, eğitim- öğretim, tekke ve zaviyeler, kadın hakları Kılık kıyafet soyadı yasası, takvim ve milli bayramlar Medeni kanun, harf ve alfabe inkılabı Türk tarihi, dil tezi ve inkılabı Bütünleyici ilkeler Milli birlik, bağımsızlık, Yurtta Barış Dünyada Barış Milli mücadele dönemi Türk dış politikası(1999-1923) Atatürk dönemi Türk dış politikası(1923-1938) İnönü dönemi (1938-1951) ve Bayar dönemi (1951-1960) Türk dış politikası 1960-1980 yılları Türk dış politikası 1980-1990 yılları Türk dış politikası 1990 sonrası Türk dış politikası ve Türk dünyası

TÜRK DİLİ

Dil nedir? Karşılıklı konuşma; Yeryüzündeki diller ve Türkçe’nin dünya dilleri arasındaki yeri, Türk dilinin gelişmesi, tarihi devreleri; yeni yazı dilleri ve Türkçe’deki dallanmalar, Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları, Türkçe’de sesler, bunların sınıflandırılması ve ses bilgisi ile ilgili kurallar, Türkçe’nin hece yapısı ve Türkçe’de vurgu, Türkçe’nin imla kuralları ve uygulanması, Noktalama işaretleri ve uygulanması, Türkçe’de genel anlatım bozuklukları, iyi bir anlatımın nitelikleri, Türkçe’nin yapım ekleri ve uygulanması, Türkçe’de isim ve fiil çekimleri; zarfların ve edatların kullanılışı.

TIBBİ BİYOLOJİ

Tıbbi biyoloji ve genetiğin tarihsel gelişimi, Canlılığın ortak özellikleri, maddenin düzenlenmesi, Hücrenin içeriği ve fiziksel özellikleri, Biyolojik polimerlerin polipeptidlerin genel yapısı, Biyolojide bazı moleküllerin hareketleri, Hücrenin şekli ve büyüklüğü, Hareketli yapıların ince yapısının incelenmesi, Sitoplazma içerisinde organeller ve farklılaşmalar, Çekirdek ve çekirdekçik, Genetik materyallerin yapısı Hücre metabolizması, Hücre döngüsü ve evreleri, Üreme ve gelişme, Kalıtımın temel ilkeleri, Kalıtımın moleküler açıklaması, İnsan genetiği, İnsan genetiğinin araştırılmasında kullanılan teknikler ve bunların yapılışı ve uygulama alanları.

PSİKOLOJİYE GİRİŞ

Psikolojinin konusu ve amacı, önemi ve yararı, uygulama ve ihtisas alanları, Psikolojide araştırma metotları, İnsanın gelişimi, Davranışların kaynakları ve güdüler,

Duygular ve heyecanlar, Savunma mekanizmaları ve ruh sağlığı, Kalıtım ve çevre, Zeka ve yetenekler, Kişilik ve benlik.

SOSYAL ANTROPOLOJİYE GİRİŞ

Antropolojinin doğuşu, Sosyal bilimler ve antropoloji, Antropolojinin gelişmesi, Sosyal, kültürel antropoloji, Kültür kavramı ve kuramı, Kültürel muhteva, ilişkiler ve süreçler, Tarihi ve biyokültürel (canlı üstü) varlık alanı olarak insan, Enerji, doğal çevre ve nüfus, Öğretim tüketim ilişkileri ve alışveriş biçimleri, Farklılaşma, sınıflama ve gruplaşmalar, Akrabalık, soy ve evlilik, Eğitim süreci; İnsan, toplum,kültür boyutları,

Uygulamalı antropoloji, İnsan nedir? İnsan kimdir?

DEMOGRAFİK YAPI VE SAĞLIK

Demografi kavramı ve içeriği, Dünyada ve Türkiye’de nüfus ve nüfus politikaları, Hızlı nüfus artışının getirdiği sorunlar, Demografik hız ve oranlar; Nüfusla ilgili ölçütler, ölümlülük ölçütleri, doğurganlık ölçütleri, düşük ölçütleri, aile planlaması ölçütleri, Doğurganlığın düzenlenmesi, doğurganlığı etkileyen yasa ve politikalar, Doğurganlığı etkiyen genel faktörler; Türkiye’de doğurganlığı etkileyen faktörler, Aşırı doğurganlığın kadın ve çocuk sağlığına etkileri, Dünyada ve Türkiye’de düşük sorunu

Kontraseptif teknoloji; kontraseptif etkinlik ve güvenilirlik,1998 Türkiye Nüfus ve Doğurganlık Araştırmasının sonuçları.

2.SINIF

GENEL MİKROBİYOLOJİ

Mikrobiyolojiye giriş, tarihçesi,Mikroorganizmaların sınıflandırılması Taksonomi ve nomenklatür, Mikroskoplar, Bakterilerin morfolojisi, Boyama yöntemleri, identifikasyon

Bakteri hücresinin ince yapısı, beslenme ve üretimleri, Mikroorganizmaların insanla ilişkileri ve infeksiyonlar, Sterilizasyon, dezenfeksiyon ve antisepsi,Genel immünoloji,Besin kaynaklı hastalıklar, Besin zehirlenmesine yol açan bakteriler

BESİN MİKROBİYOLOJİSİ

Dersin Tanımı:Besinlerde bulunan, besinlerin bozulmasına ya da tüketicide enfeksiyon, toksikasyon, toksi-enfeksiyonlara neden olan mikroorganizmaları inceleyen bir derstir. Besinlerde mikroorganizmaların gelişmesine etki eden faktörler ile besin saklama yöntemlerinin mikroorganizmalar üzerinde oluşturduğu değişiklikleri ve fermentasyon teknolojisi hakkında gerekli bilgiler bu ders kapsamında verilmektedir.

ANATOMİ

Güz dönemi

Anatomiye giriş, Anatomik terminoloji, Hareket sistemi, Kemikler, Eklemler, Kaslar, Dolaşım sistemi, Genel dolaşım bilgisi, kalbin yerleşimi, dış yapısı, perikard, kalbin iç yapısı, kalbin beslenmesi

Bahar dönemi

Solunum sistemi, Sindirim sistemi, Üriner sistem, Erkek üreme sistemi, Kadın üreme sistemi, Endokrin organlar, Sinir sistemi, Duyu organları (Göz, kulak, burun, deri).

FİZYOLOJİ

Güz dönemi:

Fizyolojiye giriş, hücre fizyolojisi, Hücre zarından transport, vücut sıvı sistemleri, Membran ve Aksiyon potansiyeli, Kan fizyolojisi, Dolaşım fizyolojisi, Solunum sistemi

Bahar dönemi:

Uyarılabilir doku kasları, Uyarılabilir doku sinirleri, Periferik sinirler, Merkezi sinir sistemi, Özel duyular, Otonom sinir sistemi, Boşaltım fizyolojisi, Sindirim fizyolojisi, Endokrin sistem fizyolojisi

BESLENME BİYOKİMYASI

Vücudumuza besinler yoluyla aldığımız besin öğelerinin vücuttan atılıncaya kadar geçirdiği tüm metabolik değişikler ve bu besin öğelerinin metabolize edilirken girdiği ana metabolik yollar ile bunların birbiri ile olan ilişkilerini inceleyen bir derstir.

BESİN KİMYASI VE ANALİZLERİ

Yeterli ve dengeli beslenmek, besinleri en iyi ve ekonomik şekilde hazırlamak ve kullanmak için her besinin içerdiği besin öğelerini, bunlardan en iyi şekilde nasıl yararlanılacağını ve besin öğelerinin hangi koşullar altında ne gibi bir değişime uğrayacağını saptamaya yönelik bir derstir.

3. SINIF

BESLENME EĞİTİMİ

Eğitimle ilgili tanım ve kavramlar, Yeni eğitim yaklaşımları, Eğitimin ilkeleri, Eğitimde kullanılan değişik öğretim teknikleri, Eğitimde kullanılan görsel işitsel araçlar, Eğitimin ana planının düzenlenmesi, Eğitim materyallerinin üretilmesi, Eğitimde değerlendirme, İletişim türleri ve eğitimdeki önemi Eğitim uygulamaları

TOPLUMDA BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI

Güz dönemi

Toplumsal açıdan beslenmenin önemi, Sağlığın korunmasında beslenmenin önemi,

Toplumda beslenme sorunlarının saptanmasında uygulanan yöntemlerin gruplanması, Dolaysız yöntemler(Kan tetkikleri, Kan serumu tetkikleri, İdrar tetkikleri)

Biyofiziksel yöntemler, Antropometrik yöntemler, Ölçüm yöntemleri, Ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesi, Besin tüketimi araştırmaları, Dolaylı yöntemlerle beslenme durumunun değerlendirilmesi, Günlük alınan besin maddeleri miktarı ile yaşa ve cinsiyete göre günlük gereksinilen besinlerin miktarının karşılaştırılması, Boy ve ağırlık ölçümleri yaparak beden kitle indeksinin hesaplanması, Beslenme durumlarına göre ağırlık durumlarının karşılaştırılması ve yorumlanması.

Bahar dönemi

Toplumsal açıdan beslenmenin önemi ve epidemiyoloji, Toplum beslenmesi ve tanımlar, Ülkemizde çeşitli risk gruplarında görülen beslenme sorunları, Protein- Enerji malnutrisyonu, Demir yetersizliği anemisi, Folik asit yetersizliği anemisi, B₁₂ yetersizliği anemisi, İyot yetersizliği, Basit guatr, Raşitizm, Şişmanlık, Avitaminozlar Tanımı, oluş nedeni, görülme sıklığı, önlenmesi, Diğer beslenme yetersizliği sorunları, Ülkemizde görülen beslenme sorunlarının nedenleri ve çözüm yolları, Beslenme ve kronik hastalıkların önlenmesi

ANNE VE ÇOCUK BESLENMESİ

Dersin Tanımı: Kadın sağlığı içerisinde (özellikle gebe ve emzikli dönemlerinde) beslenmenin önemi ve anne karnında başlayan ve erişkinliğe kadar olan yaşam dönemi içerisinde bebek, çocuk ve genç yetişkinin beslenmesinin özelliklerini bilimsel doğru ve güncel bulgular çerçevesinde veren uygulamalı bir derstir.

TOPLU BESLENME YAPAN KURUMLARDA BESLENME

Dersin Tanımı: Toplu beslenme yapan kurumlarda kaliteli, ekonomik, teknolojik gelişmeleri izleyen ve hijyen kurallarına uygun, yeterli ve dengeli bir beslenmenin  gerçekleştirilmesini kapsayan bir derstir.

HASTALIKLARDA DİYET TEDAVİSİ

Güz dönemi

Dersin tanımı, planı, diyet tedavisine ilişkin teorik bilgi, hastane uygulamaları ve değişim listeleri, Şişmanlık-Zayıflık, Diyabet, Kalp-Damar hastalıkları, Hipertansiyon, Sindirim sistemi hastalıkları ve diyet tedavileri, Özel Beslenme Yolları (Enteral ve Parenteral Beslenme), Posa ve hastalıklarla ilişkisi.

 Bahar dönemi

Safra kesesi ve pankreas hastalıkları, Böbrek hastalıkları ve diyet tedavileri (teorik):

Kanser ve beslenme, karaciğer hastalıklarında beslenme, Gut, Artrit, ve Yanıkta diyet tedavileri, Beslenme- immün sistem ilişkisi, Addison hastalığı, allerjik hastalıklar, ilaç-besin etkileşimi, Test diyetleri, Sinir sistemi hastalıklarında beslenme.

 BESİN KONTROLÜ VE MEVZUATI

Türk Gıda Kodeksi 1.Bölüm: Amaç, kapsam, tanımlar, çalışma izni, izin ve tescil işlemleri, istihdam, gıda kodeksi, laboratuar kuruluş izni ve denetimleri, ihracat, reklam, ithalat, gümrük merkezleri ve ceza hükümleri.

Türk Gıda Kodeksi 2.Bölüm: Amaç, kapsam, hukuki dayanak, tanımlar, gıda katkı maddelerinin kullanımı, etiketlenmesi, gıda katkı maddelerinin saflık kriterleri, uyarıcı ifadeler, gıda aroma maddelerinin kullanımı, aroma vericiler, renklendiriciler, bulaşanlar, gıda hijyeni, kontrol izlemeleri, pestisitler, kalıntı limitlerinin uygulama esasları, ambalajlama, ambalaj materyalleri, dış ambalaj, iç ambalaj, etiketleri, dökme gıdalar, numune alma ve planın uygulanması, analiz metotları, tescil denetim, yürütme

SAĞLIK BİLİMLERİNDE ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ VE İSTATİSTİK

İstatistik ve araştırma tanımları, Bilimsel araştırmaların aşamaları, Bilimsel araştırma konusunun seçimi, Bilimsel araştırmaların planlanması, Örnekleme yöntemleri, Veri toplama yöntemleri, Verilerin sınıflandırılması, Dağılımları tanımlayıcı ölçüler, Evren ortalamasının ve oranının güven sınırları, Teorik dağılışlar, İstatistiksel önemlilik testleri

4. SINIF

HALKLA İLİŞKİLER 

Halkla ilişkilerin tanımı, gelişmesi, genel nitelikleri, Halkla ilişkilerin yöntem ve teknikleri, Halkla ilişkilerin ilkeleri ve örgütlenmesi, Halkla ilişkiler ve yönetim yapısı, Yönetimin halk tarafından değerlendirilmesi ve yönetim-halk işbirliği.